The perpetrator must be brought to justice: The extrajudicial killing of a high school student and an ethnic Lahu youth activist, Witness protection must be provided as investigation proceeds


For immediate release on 21 March 2017

The perpetrator must be brought to justice:

The extrajudicial killing of a high school student and an ethnic Lahu youth activist,

Witness protection must be provided as investigation proceeds


On 17 March 2017, Mr. Chaiyaphum Pasae, a Grade 10 student living in Tambon Muang Ma, Chiang Dao District, Chiang Mai, was shot death by a military official who claimed the extrajudicial killing was justified during the search for drugs. The operation was carried out by officials under the charge of the 2nd Company of the 1st Operation Command, the Taskforce of the Fifth Cavalry Regiment, King’s Guard in collaboration with the Pha Muang Taskforce and took place around 10.00am at Rin Luang Check Point, Tambon Muang Ma, Chiang Dao District, Chiang Mai.


According to the account of the officials at the checkpoint, they asked to search the black Honda Jazz sedan with license plate noi. Khor Kor 3774  Chiang Mai. The car was driven from Ban Muang Na by Mr. Pongsanai Saengtala, 19 years with Mr. Chaiyaphum Pasae, 21 years (according to his ID card) as a passenger. They initially complied with the request to vacate their vehicle and there happened to be an argument between them and the military officials and the ensuing physical attack. Later Mr. Chaiyaphum was found dead by a gunshot wound closed to the military checkpoint. Meanwhile, Mr. Pongsanai was held in police custody and later in the prison on charges concerning having in possession illicit drugs.


The incidence has stirred doubts among the local villages and the community of activists since Mr. Chaiyaphum had been a youth activist working with the Offspring Ton Kla Youth Network. He was talented in music and short-filmmaking. Without Thai nationality, he was an advocate for the right to Thai nationality for himself and his community through nonviolent action. He was found amicable among the community of the ethnic peoples and civil society in general. He had taken part in social activism organizing youth camps, composing songs, performing music and making short-films. He had also participated in the “Children’s and Youth’s Voices in Society” project run by the Children and Youth Institute under the Children and Youth Development Foundation (CYF) helping to reflect issues faced by the ethnic children to society (for more information, please read “To know problems of a child one must ask a child and the “Children’s and Youth’s Voices in Society” project: A Solution of Thai youth in Thailand 4.0 Era”). Mr. Pongsanai was also an outstanding student and had been elected to as chairperson of the students in his school. Both were classmates.


The military agencies have come out to strongly defend the action by claiming that some drugs were found in the car subjected to the search. A knife for farming purpose and a bomb were also found. Also, the extrajudicial killing was justified as Mr. Chaiyaphum was running away and trying to fight back by hurling an unknown type of grenade toward the officials. The officials were left with no choice but to fire one gunshot causing him to die. The account seems to be inconsistent with the conditions found on the body of the deceased and according to the account by the local villagers.


While a mission to combat drug trafficking is an important task, it has to be carried out professionally and based on accurate tip-offs and intelligence. In addition, by allocating such important task to the officials who might not have much professionally trained in combating drug trafficking, it might have led to an excessive use of force and an infringement on the people. Without necessary checks and balances, it would certainly bring about gross human rights violation and an unlawful act. Meanwhile, the right to life has to be protected according to the law and no one should be executed arbitrarily.


The Cross Cultural Foundation (CrCF) is gravely concerned about the investigation of the case and has the following demands to make;


  1. An autopsy and a mortem inquest must be conducted to determine the causes of death and the perpetrators must be brought to justice promptly and prudently. A provincial level commission of inquiry should be set up to establish facts around the case accurately and realistically. Such commission must garner acceptance from the public.


  1. While the investigation of such human rights violation is underway, witness protection must be provided. Justice must be guaranteed for both the injured parties (the deceased and another alleged offender in drug trafficking) and the alleged perpetrators (who have committed such extrajudicial killing). Since this case has garnered much attention from the public and it was a violation of human rights against one of the most vulnerable ethnic groups, the perpetrators must, therefore, be brought to justice with no exceptions. To ensure such fair investigation, all the military officials concerned with this incidence should, therefore, be removed from the area temporarily pending the investigation to prevent any chance of tampering with the evidence and reprisal against any witnesses.


  1. It must be ensured that Mr. Pongsanai who is now held in custody as a suspect in drug trafficking must be treated fairly and witness protection must be provided for him to ensure his safety while being held in custody.


  1. A similar incidence has happened just on 15 February 2017. Mr. Abe Moo, 32 years, was also subjected to an extrajudicial killing committed by the military officials under the charge of the 2nd Company of the 1st Operation Command, the Taskforce of the Fifth Cavalry Regiment, King’s Guard. The authorities have invoked the same reasons and circumstance to justify their action; by conducting a search and finding drugs and as Mr. Abe was making an attempt to escape, he was fighting back by hurling a grenade at the officials. Hence, the extrajudicial killing, we therefore demand that an investigation must be carried out in the killing of Mr. Abe Moo as well as the performance of duties of the military unit in combating drug trafficking to ensure justice for all the relatives and the community of Mr. Abe Moo as well.


For more information, please contact Mr. Surapong Kongchantuk, Chairperson of CRCF, phone: 081-6424006

Ms. Pornpen Khongkachonkiet, Director of CRCF, phone 063 9751757


รายงานของนาย Juan. Mendez ผู้รายงานพิเศษว่าด้วยการทรมานและการปฏิบัติหรือการลงโทษอื่นๆ ที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย่ำยีศักดิ์ศรี เรื่อง คณะกรรมการไต่สวนการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายอื่น ๆ




คณะกรรมการไต่สวนการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายอื่น ๆ เป็นกลไกที่เข้มแข็งและยืดหยุ่น ซึ่งสามารถให้ประโยชน์อย่างสำคัญต่อรัฐบาล ชุมชนผู้เสียหาย และสาธารณชนโดยทั่วไป แตกต่างจากกลไกอื่น ๆ ที่มักเกี่ยวข้องหลังจากมีข้อกล่าวหาว่ามีการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายอื่น ๆ รวมทั้งหน่วยงานสอบสวนและฟ้องคดีทางอาญา คณะกรรมการไต่สวนเป็นโอกาสสำคัญที่จะทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งถึงบริบทซึ่งเป็นเหตุให้เกิดการละเมิดขึ้น ช่วยให้เกิดการทบทวนนโยบายของรัฐบาล การปฏิบัติ และข้อบกพร่องในเชิงโครงสร้าง เป็นการช่วยบอกเล่าความจริง และเป็นส่วนหนึ่งของการเยียวยาต่อชุมชนผู้เสียหาย และยังทำให้เกิดข้อเสนอแนะจากผู้ชำนาญการอิสระเกี่ยวกับการชดเชย และการประกันว่าจะไม่เกิดการกระทำผิดซ้ำ คณะกรรมการไต่สวนยังมีบทบาทสำคัญในแง่ที่เป็นตัวกระตุ้น และสุดท้ายยังช่วยสนับสนุนกระบวนการสอบสวนอย่างเป็นทางการของหน่วยงานในปัจจุบันที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายอื่น ๆ และยังส่งผลให้เกิดการฟ้องคดีที่เป็นผลและเป็นธรรม ด้วยเหตุดังกล่าว คณะกรรมการไต่สวนอาจมีส่วนช่วยให้รัฐปฏิบัติตามพันธกรณีตามกฎหมายระหว่างประเทศ เมื่อเกิดข้อกล่าวหาว่ามีการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายอื่น ๆ ขึ้น อย่างไรก็ดี กรณีที่ไม่มีกลไกตุลาการ การมีแต่คณะกรรมการไต่สวนอาจไม่ช่วยให้รัฐปฏิบัติตามพันธกรณีของตนได้

สำหรับรัฐที่สนใจจัดตั้งคณะกรรมการไต่สวน พิธีสารอีสตันบูลและชุดหลักการสำหรับการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชนโดยผ่านการแก้ปัญหาการลอยนวลพ้นผิดฉบับปรับปรุงใหม่[1] สามารถให้แนวทางสำคัญในการตีความและปฏิบัติตามแนวปฏิบัติระหว่างประเทศนี้ได้ รายงานนี้ทำหน้าที่ช่วยหนุนเสริมเอกสารซึ่งเป็นที่ยอมรับอย่างสูงและการทำงานที่ผ่านมาของกลไกพิเศษเพื่อจำแนกข้อเสนอแนะเพิ่มเติมและแนวปฏิบัติที่ดีสุด ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องโดยเฉพาะกับคณะกรรมการไต่สวนการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายอื่น ๆ

[1] E.CN.4/2005/102/Add. 1


SR Torture Commission of Inquiry Thai-PDF

word document:  SR Torture Commission of Inquiry Thai-PDF



กรณีฆ่านอกระบบกฎหมาย: ขอให้นำคนผิดมาลงโทษเยียวยาผู้เสียหาย กรณีทหารวิสามัญนักเรียนมัธยม เยาวชนต้นกล้าชาวลาหู่ คุ้มครองพยานในการสืบสวนสอบสวนข้อเท็จจริง


เผยแพร่วันที่ 21 มีนาคม 2560


กรณีทหารวิสามัญนักเรียนมัธยม เยาวชนต้นกล้าชาวลาหู่



เมื่อวันที่  17 มีนาคม 2560  นายชัยภูมิ ป่าแส เยาวชนชายนักเรียนมัธยม 4 มีภูมิลำเนาที่ตำบลเมืองนะ    อ.เชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ถูกเจ้าหน้าที่ทหารยิงเสียชีวิตโดยอ้างว่าเป็นเหตุวิสามัญฆาตกรรมขณะตรวจค้นยาเสพติด โดยการปฎิบัติการครั้งนี้เป็นพื้นที่รับผิดชอบของร้อย.ม.2 บก.ควบคุมที่ 1 ฉก.ม 5  เหตุเกิดเวลาประมาณ 10.00 น. บริเวณด่านตรวจ บ.รินหลวง ต.เมืองนะ อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ ร่วมกับ ชสท.ที่ 9 กกล.ผาเมือง  โดยเจ้าหน้าที่ทหารบริเวณด่านตรวจดังกล่าวอ้างว่าขอตรวจรถยนต์ยี่ห้อ Honda รุ่น jazz สีดำ ป้ายทะเบียน ขก 3774  เชียงใหม่ ขับมาตามเส้นทางจาก บ.เมืองนะ โดยมีนายพงศนัย แสงตะหล้า อายุ 19 ปี เป็นผู้ขับและนายชัยภูมิ    ป่าแส อายุตามบัตร 21 ปีนั่งมาด้วย  ได้ให้ความร่วมมือออกมาจากรถ แต่เกิดมีปากเสียงกับเจ้าหน้าที่ทหารและมีการทำร้ายร่างกาย ต่อมานายชัยภูมิ ถูกยิงเสียชีวิตในบริเวณใกล้ด่านทหารดังกล่าว ส่วนนายพงศนัยถูกจับกุมดำเนินคดีส่งตัวเพื่อฝากขังข้อหามียาเสพติดไว้ในครอบครอง

เหตุการณ์ดังกล่าวสร้างความสงสัยให้กับชาวบ้านและนักกิจรรมในพื้นที่เป็นอย่างมากเนื่องจากนายชัยภูมิเป็นนักเยาวชนนักกิจรรมเครือข่ายเยาวชนต้นกล้า มีความสามารถทางดนตรีและการทำภาพยนตร์สั้น แม้ยังไม่มีสัญชาติไทยแต่ได้ทำงานเรียกร้องสิทธิในการมีสัญชาติให้กับตนเองและชุมชนด้วยแนวทางสันติวิธี อีกทั้งเป็นที่รักของพี่น้องกลุ่มชาติพันธุ์และภาคประชาสังคม  ร่วมทำกิจกรรมทางสังคม ออกค่าย แต่งเพลง เล่นดนตรี         และทำหนังสั้น  รวมทั้งได้เข้าร่วมโครงการ “เด็กและเยาวชนส่งเสียงเพื่อสื่อสารสังคม” ของมูลนิธิส่งเสริมเพื่อเด็กและเยาวชน สถาบันเด็กและเยาวชน (สสย.) สะท้อนปัญหาของเด็กชนเผ่า (อ่านต่อ ปัญหาของเด็กต้อง’ถาม’เด็ก-กับโครงการ’เด็กและเยาวชนส่งเสียงเพื่อสื่อสารสังคม’ ทางออกเยาวชนไทยยุค’4.0′ ) ส่วนนายพงศนัยก็เป็นนักเรียนดีเด่นของโรงเรียนได้รับการคัดเลือกให้เป็นประธานนักเรียน โดยทั้งสองคนเป็นเพื่อนร่วมชั้นเรียนกัน

ทั้งนี้ทางหน่วยงานทหารได้นำเสนอข่าวและภาพโดยอ้างว่าได้มีการตรวจค้นรถยนต์พบยาเสพติดจำนวนหนึ่ง พบมีดทำการเกษตรและมีระเบิดหนึ่งลูก อีกทั้งการวิสามัญฆาตกรรมนายชัยภูมิเกิดจากเจ้าหน้าที่ติดตามในระหว่างผนายชัยภูมิวิ่งหลบหนี ผู้ต้องหาพยายามจะนำระเบิดแบบขว้างสังหารไม่ทราบชนิดใส่เจ้าหน้าที่ จึงยิงตอบโต้ไป 1 นัดทำให้นายชัยภูมิเสียชีวิต ซึ่งอาจขัดกับพยานหลักฐานที่ปรากฎตามเนิ้อตัวร่างกายของผู้ตาย และข้อมูลพยานหลักฐานที่ฝ่ายชาวบ้านกล่าวอ้าง

การปราบปรามยาเสพติดเป็นภาระกิจสำคัญซึ่งต้องดำเนินการด้วยความเป็นมืออาชีพและงานด้านการข่าวที่แม่นยำ อีกทั้งเมื่อมีการมอบหมายภาระกิจสำคัญกับเจ้าหน้าที่ทหารที่อาจไม่มีความเชี่ยวชาญในการปราบปรามยาเสพติด จนอาจนำมาสู่การใช้กำลังเกินกว่าเหตุและการกระทำการละเมิดต่อประชาชน หากขาดการตรวจสอบถ่วงดุลย่อมอาจทำให้มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนและกระทำการที่นอกกฎหมายได้   ในขณะเดียวกันสิทธิในชีวิตย่อมต้องได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย และไม่มีใครควรถูกพรากชีวิตไปโดยพลการ

มูลนิธิผสานวัฒนธรรมมีความห่วงกังวลในการสืบสวนสอบสวนกรณีดังกล่าว จึงขอเรียกร้องดังนี้

  1. ขอให้ทางราชการดำเนินการชันสูตรพลิกศพและการไต่สวนการตายให้ได้สาเหตุการเสียชีวิต ใครเป็นผู้ทำให้เกิดการเสียชีวิตโดยเร่งด่วนและรอบคอบ และขอให้ตั้งคณะกรรมการสืบสวนสอบสวนในระดับจังหวัดเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่รอบด้านและเป็นจริง  ทั้งนี้คณะกรรมการฯต้องเป็นที่ยอมรับของประชาชน
  2. การสืบสวนสอบสวนการละเมิดสิทธิมนุษยชนดังกล่าวต้องคำนึงถึงการคุ้มครองพยาน และการให้ความเป็นธรรมกับทั้งผู้เสียหาย (ผู้เสียชีวิตและผู้ต้องหาคดียาเสพติด) และผู้ถูกกล่าวหา(กรณีการวิสามัญฆาตกรรม) ด้วยความเป็นธรรม เนื่องจากเป็นคดีที่เป็นที่สนใจของสาธารณะชนและเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อกลุ่มเปราะบางที่เป็นชนเผ่าพื้นเมือง และมีการนำผู้ต้องสงสัยกระทำความผิดเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมโดยไม่ละเว้น เนื่องจาก ดังนั้นจึงขอให้ย้ายเจ้าหน้าที่ทหารที่เกี่ยวข้องออกจากพื้นที่โดยด่วนเพื่อไม่ให้ข่มขู่หรือยุ่งเหยิงกับพยาน
  3. ขอให้รับประกันว่าการดำเนินคดีต่อนายพงศนัยฯ ผู้ต้องสงสัยกรณีที่เจ้าหน้าที่อ้างว่าตรวจพบยาเสพติดให้โทษจำนวนหนึ่งในรถยนต์ที่ตรวจค้นขณะเกิดเหตุการณ์วิสามัญ มีความเป็นธรรม อีกทั้งจะต้องมีการคุ้มครองพยานและรับประกันความปลอดภัยต่อนายพงศนัยฯ ในขณะถูกควบคุมตัวด้วย
  4. มีข้อมูลน่าเชื่อว่ามีเหตุการณ์ลักษณะคล้ายกันเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2560 เกิดเหตุวิสามัญฆาตกรรมนายอาเบ แซ่หมู่อายุ 32 ปี โดยทหารในเขตพื้นที่รับผิดชอบของร้อย.ม.2 บก.ควบคุมที่ 1 ฉก.ม 5 เช่นกัน โดยเจ้าหน้าที่ก็ได้อ้างข้อเท็จจริงและเหตุผลในลักษณะเดียวกันว่า ได้ตรวจยาเสพติดและในติดตามจับกุมนายอาเบที่พยายามหลับหนี นายอาเบได้ขัดขวางการจับกุม และพยายามฆ่าเจ้าหน้าที่ด้วยการขว้างระเบิดที่มีลักษณะคล้ายกันใส่เจ้าหน้าที่  ด้วยเหตุดังกล่าวจึงขอเรียกร้องให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีนายอาเบ แซ่หมู่ถึงพฤติกรรมและการปฏิบัติหน้าที่ในด้านการปราบปรามยาเสพติด ของเจ้าหน้าที่ทหารหน่วยนี้เพื่ออำนวยความยุติธรรมให้กับญาติและชุมชนของนายอาเบด้วยเช่นกัน


ติดต่อข้อมูลเพิ่มเติมที่ นายสุรพงษ์ กองจันทึก  ประธานมูลนิธิผสานวัฒนธรรม โทร : 081-6424006

นางสาว พรเพ็ญ คงขจรเกียรติ ผู้อำนวยการมูลนิธิผสานวัฒนธรรม โทร:  063 9751757