martial law

บทความ: 10 ปีกฎอัยการศึกในบริบทจังหวัดชายแดนใต้ ตอนที่1

บทความ: 10 ปีกฎอัยการศึก กับบริบทจังหวัดชายแดนใต้
พรเพ็ญ คงขจรเกียรติ

ตอนที่ 1: ลำดับการประกาศใช้กฎอัยการศึกในจชต.
สถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้นับแต่เหตุการณ์ในปีพ.ศ. 2547 ถึงปัจจุบันเป็นปีที่ 10 ที่ได้มีการประกาศใช้กฎอัยการศึกและพร้อมกับการใช้พระราชบัญญัติการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินทั้งสอง 2 ฉบับพร้อมๆ กัน ซึ่งขัดกับเจตนารมณ์ของพรก.ฉุกเฉินและเป็นการใช้อำนาจเกินขอบเขตความจำเป็นจนทำให้การบังคับใช้กฎหมายพิเศษที่ซ้ำซ้อนของหน่วยงานความมั่นคงก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานตลอดระยะเวลาเป็นระยะเวลาเกือบสิบปี โดยจะมีใครซักกี่คนทราบว่ามีการยกเว้นการใช้กฎอัยการศึกในช่วงเวลาระหว่างวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 ถึงวันที่ 20 กันยายน 2549 เป็นเวลาหนึ่งปีสองเดือน
ลำดับการประกาศใช้และยกเลิกการประกาศใช้กฎอัยการศึกในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้มีความสับสนไม่น้อย เริ่มจากหลังเกิดเหตุการณ์ปล้นปืนที่ค่ายปิเหล็ง จ.นราธิวาสเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2547 มีประกาศกองทัพภาคที่ 4 เรื่องการใช้กฎอัยการศึกในบางเขตพื้นที่ คือ นราธิวาส เฉพาะ อ.บาเจาะ อ.รือเสาะ อ.ตากใบ อ.สุไหวปาดี อ.ยี่งอ และ อ.สุไหงโก-ลก ปัตตานี เฉพาะ อ.กะพ้อ และ ยะลา เฉพาะ อ.รามัน ลงวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2547 และต่อมาเมื่อในปีพ.ศ. 2548 เมื่อประเทศไทยไปรายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนองค์การสหประชาชาติในวันที่ 15-16 กรกฎาคม 2548 ณ นครเจนีวา ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ เหตุผลของที่ทางประเทศไทยได้ให้กับทางองค์กรสหประชาชาติในการนั้นคือการประกาศใช้พรก.ฉุกเฉินในครั้งนั้นจะนำมาทดแทนการใช้กฎอัยการศึกเพื่อลดการใช้อำนาจทหารที่อาจเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานของประชาชนและขัดต่ออนุสัญญาว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
ต่อมาในวันที่ 21 กรกฎาคม 2548 ปีเดียวกันรัฐบาลได้ประกาศยกเลิกกฎอัยการศึกในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้จังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และยะลาในประกาศพระราชกฤษฎีกาพร้อมกันนั้นประกาศใช้พระราชบัญญัติการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินในวันเดียวกันในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และยะลา และต่อมานายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตรในสมัยนั้นก็ได้ยกเลิกกฎอัยการศึกไปได้เพียงระยะเวลาหนึ่งปีสองเดือน
ต่อมาในวันที่ 20 กันยายน 2549 ได้มีการประกาศในพระราชกฤษฎีกาเรื่องประกาศกฎอัยการศึกทั่วประเทศหนึ่งวันภายหลังการปฏิวัติรัฐประหารในวันที่ 19 กันยายน เมื่อหลังการปฎิวัติเวลาล่วงเลยมาระยะหนึ่ง นายกรัฐมนตรีสุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นได้ตัดสินยกเลิกการประกาศกฎอัยการศึกทั้งสิ้นสองครั้งคือในเดือนมกราคม 2550 ประกาศยกเลิกกฎอัยการศึกจำนวน 35 จังหวัดทั่วประเทศและในช่วงเดือนมกราคม 2551 ประการยกเลิกกฎอัยการศึกจำนวน 31 จังหวัด โดยไม่ได้ยกเลิกกฎอัยการศึกในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ปัตตานี ยะลานั้นทำให้พื้นที่จังหวัดชายแดนใต้มีการใช้กฎหมายอัยการศึกควบคู่กับการประกาศใช้พรก.ฉุกเฉินทุกๆ สามเดือน
มาตรการการใช้กฎหมายสองฉบับทับซ้อนกันดังกล่าวเป็นเครื่องมือของฝ่ายทหารได้ใช้อ้างในการแก้ไขปัญหาความไม่สงบแต่สถานการณ์ความรุนแรงยังไม่มีแนวโน้มที่จะยุติได้ในเร็ววัน และกลับทวีความรุนแรงขึ้นตามจังหวัดที่เกิดเหตุการณ์ฆ่ารายวันจำนวนมากขึ้น และมีเหตุการณ์ความรุนแรงมากขึ้นตามลำดับ

Advertisements